از پتروپولیس تا شیراز؛ گرامیداشت روز حافظ با ادای احترام سفیر جمهوری اسلامی ایران به سروده مانوئل باندئیرا
به مناسبت بیستم مهرماه، روز بزرگداشت شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، سفارت جمهوری اسلامی ایران در برازیلیا پیوند دیرینه و تاریخی ادب و اندیشه میان ایران و برزیل را با بازخوانی اثر برجسته «مانوئل باندئیرا»، شاعر پرآوازه مدرنیسم برزیل، گرامی داشت.
هم‌زمان با فرارسیدن روز ملی گرامیداشت لسان‌الغیب، خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، سفارت جمهوری اسلامی ایران در برزیل با تولید و انتشار یک اثر ویدیویی-فرهنگی ویژه، جلوه‌ای نو از دیالوگ تمدنی و احترام متقابل میان دو ملت را به نمایش گذاشت که در حسابهای رسمی این سفارت در سکوهای اینستاگرام و ایکس منتشر شد.
حافظ شیرازی تنها یک شاعر بزرگ در تاریخ زبان و ادبیات پارسی نیست، بلکه صدایی جهانی در ستایش کرامت انسان، رواداری، مهرورزی و کاوش در رازهای اگزیستانسیال هستی به شمار می‌آید. طنین نغمه‌های لسان‌الغیب در طول سده‌ها فراتر از مرزهای جغرافیایی حرکت کرده و جان‌های شیفته را در اقصی‌نقاط جهان مجذوب خود ساخته است.
در همین چارچوب، پیوند ادبی ایران و برزیل یکی از درخشان‌ترین تجلی‌های خود را در سال ۱۹۴۳ میلادی تجربه کرد؛ هنگامی‌که مانوئل باندئیرا ( Manuel Bandeira ۱۸۸۶–۱۹۶۸)، از پایه‌گذاران جنبش مدرنیسم و عضو برجسته فرهنگستان ادب برزیل، در کوهستان‌های پتروپولیس ریو دو ژانیرو مجذوب غزل شیراز شد و با بهره‌گیری هوشمندانه از ساختار غزل شرقی، سروده جاودان خود تحت عنوان «غزل در ستایش حافظ» Gazal em Louvor de Hafiz را به جامعه ادبی لوزوفون (حوزه زبان و فرهنگ کشورهای پرتغالی‌زبان) عرضه نمود. باندئیرا در این اثر، حافظ را مونس و آینه اندوه‌های بشر در معمای هستی دانست و بر جاودانگی سخن عشق او در برابر گذر روزگار تأکید کرد.
به پاس این درک والای فرهنگی و به نشانه ادای احترام متقابل به مفاخر ملی دو کشور، سفیر جمهوری اسلامی ایران در برزیل در پیامی ویدیویی که در فضای سبز و تالار تشریفات سفارت ضبط گردید، ترجمه فارسی این سروده تاریخی را به یاد دو ادیب بزرگ ایران و برزیل قرائت کرد:
بشنو ای جان !
این سروده‌ای‌ست در ستایش حافظ:
ای سالارِ سخن از شهر شیراز!
کلامت هم بازتاب اندوهِ خویش است و هم شرح دردهای من؛
که من نیز در رازِ سرپوشیده‌ی این هستی،
خود را بی‌پناه و غمگین یافته‌ام.
خود از سوزِ جان سرودی:
«همچنان دل بر او خواهم باخت،
نگاری که روی از من برتافت...»
و هنوز،
دختران سمرقند و ساربانان و اهل معرفت،
همان ترانه‌ها را زمزمه می‌کنند؛
ترانه‌هایی که با تار و پودشان هم باریده‌ای،
و هم لبخند بر لب آورده‌ای!
آن معشوقان ناسپاس جملگی خاک شدند،
اما تو...
تو تا ابد زنده‌ای، ای حافظ شیرازی!
سفیر جمهوری اسلامی ایران در پایان این برنامه با تبریک روز بزرگداشت حافظ به ملت ایران، دوستداران ادب فارسی و جامعه فرهنگی و دانشگاهی برزیل تأکید کرد: «دیپلماسی فرهنگی اصیل بر پایه‌های فهم متقابل و بازشناسی ارزش‌های مشترک استوار است؛ کلام حافظ و نگاه ستایشگر باندئیرا یادآور این حقیقت جاودانه است که زیبایی، خرد و شعر، پل‌هایی ناگسستنی میان ملت‌ها برپا می‌دارند.»